brandpunt+

Nieuws

'Veel moorden blijven onontdekt door het label 'zelfmoord'

Twijfel over zelfmoord, het komt vaak voor zegt forensisch patholoog Frank van der Goot. Voor iedere ontdekte moord, blijft er volgens hem altijd één onopgemerkt en twijfel kun je vaak hebben bij zelfmoord. Er wordt volgens hem in Nederland onvoldoende onderzoek naar gedaan waardoor eventuele moorden onontdekt blijven. Vergeleken met andere westerse landen, wordt er in Nederland opvallend weinig sectie gedaan. Ook is er gebrek aan een goede opleiding tot (forensisch) lijk schouwen.

In Duitsland wordt geschat dat jaarlijks 1300 doden worden gemist door lijkschouwers en in Belgie ligt dat getal rond de 1500. Van der Goot denkt dat de cijfers van one buurlanden ook voor Nederland representatief zijn. Zeker omdat daar de systemen nog iets nauwkeuriger zijn.

Rol van het OM

Een andere rol voor het aantal onontdekte moorden bij zelfmoord ligt bij het Openbaar Ministerie. “Wat ik heel vaak zie is dat er relatief snel over zelfmoord gesproken wordt. We denken allemaal dat het OM onderzoek doet naar de doodsoorzaak, maar feitelijk doet ze alleen onderzoek naar strafrechtelijk vervolgbare feiten”, aldus Van der Goot. In het geval van een ongeval of zelfdoding ziet het OM geen vervolgingsmogelijkheden en is de werkelijke doodsoorzaak voor hen dus niet relevant. “Dan behoort het dus niet tot hun takenpakket”, verduidelijkt de forensisch patholoog.

"Pijnlijk voor nabestaanden"

De nalatige houding van het OM speelde onder andere een rol in de zaken van de jonge meiden Talitha Snelders en Iris van Hoof. In beide gevallen bood het OM naderhand excuses aan omdat het forensische onderzoek niet goed of onvolledig was uitgevoerd, maar beide zaken werden niet heropend. Hoogleraar gerechtelijke geneeskunde Wim van de Voorde vindt dat een pijnlijke zaak voor de nabestaanden. “Vooral als het om jonge mensen gaat waarvan de nabestaanden een zelfmoord absoluut niet kunnen plaatsen.” In Nederland spelen momenteel 4 zaken van jonge vrouwen die zelfmoord gepleegd zouden hebben, maar waarvan de nabestaanden twijfelen of er daadwerkelijk sprake is van zelfmoord.

Geef schouwartsen forensische kennis

De hoogleraar pleit net als Van der Goot voor het breder opleiden van lijkschouwers. Nederland telt slechts zes forensisch pathologen. Als schouwartsen iets meer kennis hebben van signalen waar ze op moeten letten bij moord zou dat helpen, maar ook de lijkschouwing is volgens Van de Voorde essentieel terwijl die in de praktijk vaak achterwege blijft. “Hoe langer ik in dit vak zit, hoe meer ik versteld sta van wat er verborgen blijft bij de uitwendige schouwing. Je ziet aan de buitenkant niet wat er aan de binnenkant aan de hand is”, vertelt Van der Voorde altijd aan zijn studenten forensische pathologie.

In Nederland is zelfmoord doodsoorzaak nummer één bij de groep jong volwassenen. “Dat gegeven vernauwt de kritische blik”, stelt Van de Voorde. “Helemaal als het om een verhanging gaat, want dat is de meest gebruikte methode.” Hij wijst er op dat lijkschouwers toch scherp moeten blijven en moeten kijken of de betreffende persoon zijn eigen verhanging zou kunnen hebben uitgevoerd.

LEES OOK