brandpunt+

Precap

Deze boer pakt het wereldvoedselprobleem aan met... zoute aardappelen

Herman Vijlbrief

Van heinde en verre komen buitenlandse delegaties naar Nederland om het wonder van Texel te aanschouwen: de zouttolerante aardappelen van Marc.

Even een paar cijfers om te beginnen: wereldwijd is 1,5 miljard hectare landbouwgrond zó zout, dat je er geen voedsel op kunt verbouwen. En daar komen iedere minuut 6 voetbalvelden zilte grond bij, omdat de zeespiegel blijft stijgen. Door die wereldwijde verzilting gaat jaarlijks 27 miljard dollar aan oogst verloren.

Het zijn dit soort cijfers die boer en visionair Marc van Rijsselberghe dag en nacht bezighouden. Eigenlijk is onze landbouw veel te afhankelijk van zoet water, zegt hij. Dat bewijzen ook de historische droogte en de mislukte oogsten van deze zomer. “We zijn verslaafd aan zoet water. En we zijn zo arrogant dat we denken dat we wel zonder de zee kunnen, terwijl we ook dat zoute water juist moeten gebruiken.”

Als ze érgens last hebben van verzilting, dan is het wel op Texel. Dus toen wetenschappers van de Vrije Universiteit 15 jaar terug iemand zochten die wilde experimenteren met zilte landbouw, waren ze bij Marc aan het juist adres. Wat ze ook probeerden: keer op keer mislukte de oogst. Tot Marc op een dag zijn boereninstinct liet spreken: hij zou het eens met aardappelen proberen. 

De zilte aardappel

“Dat was echt een eureka moment”, vertelt Marc. “Per toeval vonden we een aardappel die blijft groeien op zout water. Het was onze eerste zouttolerante aardappel.” Aardappelen die groeien op verzilte grond: het is nog nooit vertoond. Deze doorbraak in de landbouw kan op termijn zomaar eens de oplossing zijn van het wereldvoedselprobleem. Het wetenschappelijke onderzoek leidde dan ook tot een publicatie in het gerenommeerde tijdschrift Science

En daar blijft het niet bij: na de zilte aardappel volgen onder andere zilte tomaten, bieten, aardbeien en wortels. Van heinde en verre komen buitenlandse delegaties naar het Waddeneiland om het wonder van Texel te aanschouwen. Allemaal willen ze weten hoe het hier gelukt is gewassen te verbouwen op zilte grond. “Alleen de afgelopen twee jaar al hebben we zo’n 300 bezoeken gehad. We hebben vragen uit meer dan 50 landen. Daar zijn ze allang wakker geworden. Hier staan we er nog niet zo bij stil, maar verzilting is echt een groeiend wereldwijd probleem.”

Een zilte aardappel.
Een zilte aardappel.

Het door Marc opgerichte Zilt Proefbedrijf is inmiddels actief in landen als Kenia, Pakistan en Bangladesh. Samen met ontwikkelingsorganisatie ICCO is het daar inmiddels gelukt om zo’n 5.000 boeren te leren hoe ze hun gewassen op zilte grond kunnen verbouwen. “Dat het zo’n boer ineens lukt worteltjes te verbouwen en die op de plaatselijke markt te verkopen. En dat terwijl hun kinderen nog nooit wortels hebben gezien! Daar word ik heel enthousiast van.”

Wat niemand ooit voor mogelijk hield, is Marc van Rijsselberghe gelukt. Daarmee is voor hem een droom in vervulling gegaan, maar de verzilting blijft, en dat heeft gevolgen voor ons toekomstige voedsel. Zolang we ons daar niet voldoende bewust van zijn, blijft Marc van Rijsselberghe zijn zilte revolutie prediken.

Bekijk hier de uitzending: