brandpunt+

Interview

“Ik werk niet meer met activisten”

Jelle Broekroelofs

Ooit ging Wietse van der Werf (35) zelf de barricades op en de rubberbootjes in, nu is hij een zakenman met een stropdas. En gaat hij ervoor zorgen dat werkloze jongeren onze zeeën beschermen. Ja, echt: natuurbehoud als banenmachine van de toekomst.

We zitten in zo’n typisch koffietentje waarmee de hoofdstad bezaaid is. Barman met hipsterbaardje, kunstig opgeschuimde cappuccino’s en klimaatneutrale kaakjes. De ideale plek om een wereldverbeteraar te ontmoeten, kortom.

Tegenover me zit Wietse van der Werf, niet zo maar een idealist of sociaal ondernemer. Wietse doet het namelijk zonder vrijwilligers, donaties en subsidies. De voormalige activist is een sociaal ondernemer geworden, en heeft naar eigen zeggen een banenmachine ontdekt: natuurbehoud.

Ja, echt, natuurbehoud.

Elk jaar dumpen we tien miljoen ton afval in onze oceanen: ongeveer een vuilniswagen per minuut

Wietse richtte de Sea Rangers op, om onze wereldzeeën - het grootste eco-systeem ter wereld  - beter te beschermen. Daartoe leidt hij zoveel mogelijk jongeren op. “Het zijn een soort boswachters op zee,” vertelt Wietse. Nodig, want onze oceanen worden ernstig bedreigd door overbevissing, vervuiling en afval. Elk jaar dumpen we tien miljoen ton afval in onze oceanen: ongeveer een vuilniswagen per minuut. En de kosten: 170 miljard per jaar. Van alle visserijgronden in de wereld is 89 procent volledig bevist of overbevist. 30 procent van het zeegras en 50 procent van het koraal is vernietigd. En: 15 procent van de mondiale visvangst is illegaal.

Een belangrijke oplossing is: meer natuurreservaten op zee. Op dit moment is vijf procent van onze oceaan beschermd zeegebied, waarvan slechts één procent daadwerkelijk wordt beschermd – terwijl dat volgens international afspraken in 2020 op tien procent zou moeten liggen. Voornaam obstakel is daarbij: de rijkste landen ter wereld handhaven nogal gebrekkig. Precies daar wil Wietse met zijn Sea Rangers verandering in brengen. “We moeten natuurbehoud serieus gaan nemen en ik denk dat we met deze methode iets krachtigs in handen hebben.”

Stropdasactivist

Wietse belichaamt een nieuw soort idealisme: voor hem geen tochtjes in rubberen bootjes om met een spandoek in de hand een olietanker tegen te houden. Vroeger wel, maar die tijden zijn geweest, oordeelt Wietse. Nee, de nieuwe activist opereert zakelijker. Hij wapent zich met stropdas en gestreken overhemd en gaat op pad met een tas vol goede ideeën. Overheden en grote bedrijven ziet hij niet als de vijand, maar juist bondgenoten in zijn strijd voor een betere wereld. En als we Wietse vragen naar het doel van de zijn Sea Rangers, blijkt hij ook al aardig de taal van zijn nieuwe bondgenoten te spreken: “Het zijn een soort zachte taken, een ogen en oren-functie”.

Wietse heeft ons uitgenodigd om mee te gaan op bootcamp, waar zijn “boswachters” worden klaargestoomd voor een carrière op zee. Aangekomen in het trainingskamp is al snel duidelijk dat we niet te maken hebben met de lokale scouting. “Ik wil dat jullie het terrein oplopen als een aspirant Sea Ranger, niet als het verslagen Duitse leger,” geeft een even strenge als gevatte instructeur ze mee. Een ex-marinier moet de jongeren in een paar dagen tijd de nodige discipline bijbrengen. Elke ochtend moeten de aspirant-zeewachters op appel komen, wordt het uniform geïnspecteerd en de vlag gehesen. Wietse ziet dat als noodzakelijk, zegt hij: aan het project nemen werkloze jongeren deel  “We zijn geen soldaten, maar discipline en structuur kunnen ze goed gebruiken.”

Natuurbehoud als banenmachine; werkloze jongeren opleiden om onze wereldzeeën te beschermen. Twee vliegen, één luide klap. Wietse hoopt uiteindelijk twaalf goed getrainde Sea Rangers te kunnen voorzien van “een betaalde baan op zee”. Het eerste doel is de Noordzee, maar de uiteindelijke missie is alle wereldzeeën. Met het zelfvertrouwen en in het jargon van een stropdasactivist voorspelt Wietse: “Ik denk dat we internationaal kunnen opschalen.”

Bekijk de reportage Sea Rangers hier: