brandpunt+

Precap

Is dit dan de oplossing voor het vaderlandse fileprobleem?

Jolanda Polderman

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) wil een kwart miljard euro extra investeren in de fiets. Dit moet er onder andere voor zorgen dat er deze kabinetsperiode nog 200 duizend fietsforensen bijkomen.

Duurt lang: hele volksstammen staan in Nederland elke ochtend in de file. Hoe lossen we dat op?

Met de fiets, misschien? Of met behulp van die supersonische door een motortje aangedreven E-bike? Of de betrekkelijk snelle Speed Pedelec - die haalt namelijk 25 tot 40 km per uur. In veel provincies liggen inmiddels dan ook fietssnelwegen waar je ongehinderd vaart kunt maken. We gebruiken de elektrische fiets steeds vaker voor het woon-werkverkeer.

Het is dan ook niet toevallig dat staatssecretaris Stientje van Veldhoven (ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) juist vandaag bekend maakt maar liefst een kwart miljard euro extra in de fiets te gaan investeren. Ze wil dat er in deze kabinetsperiode 200 duizend fietsforensen bijkomen.

We spraken fietsforens Michel Tobé (zie headerfoto), die alvast enthousiast is. Hij peddelt drie keer per week 26 kilometer heen en terug naar zijn werk in Capelle aan den IJssel. “Ik kwam erachter dat ik net zo lang in de file stond als dat ik met de fiets onderweg was. Daarbij is het duurzaam en help ik mee om de files te verminderen. Het is ook gewoon lekker op de fiets, je maakt je hoofd leeg en je beweegt.”

Klinkt goed. Meer dan de helft van de autoritten is korter dan 7,5 kilometer. Ruim 60 procent van de werknemers woont binnen 15 kilometer van het werk. Hier liggen volgens de staatssecretaris kansen het fietsgebruik verder te laten groeien.

Voorheen was de oplossing vaak: meer asfalt, meer spoor. Dat gaat even goed, maar na een paar jaar zijn we weer terug bij af, schrijft de Raad voor leefomgeving en infrastructuur eind mei in een belangrijk rapport over de toekomst van de mobiliteit. De files keren vrolijk terug.

Toch is alleen de fiets als alternatief niet genoeg. Verkeers-experts waarschuwen voor de gevolgen als de grote groep hardnekkige automobilisten niet kleiner wordt. Regio’s raken onbereikbaar, en de luchtkwaliteit in grote steden wordt er niet beter op. Dus gooien gemeenten hun parkeerbeleid op de schop en wordt de roep om een vorm van rekeningrijden luider.

Hoogleraar vervoerseconomie Erik Verhoef beaamt desgevraagd: “We weten al sinds decennia dat een financiële prikkel werkt om files tegen te gaan. Veel Europese steden kennen allang een vorm van rekeningrijden en met succes. Het autogebruik in de spits is teruggedrongen. In Nederland lukt het maar niet om politiek draagvlak te creëren waardoor het hier keer op keer er niet door heen komt.”

Ook hiervoor dient zich een mogelijke oplossing aan. Verhoef werkt nu aan een financiële prikkel waarbij je veel meer zelf kunt kiezen of je geld verdient of uitgeeft aan de auto. Vorig jaar namen ongeveer vijfhonderd Rotterdamse automobilisten deel aan zijn online experiment met het onderling verhandelen van parkeerrechten. Hoe werkt zoiets?

In bovenstaande app krijgen deelnemers een beperkt aantal parkeerrechten en een budget om indien nodig extra bij te kopen. Elke dag kiezen ze tussen betalen voor een parkeerplek met geld, of betalen met parkeerrecht. Daarnaast mogen ze die rechten kopen of verkopen. In de praktijk betekent dit dat zij die elke dag hun auto willen gebruiken, hiervoor moeten lappen. Wie bereid is de auto te laten staan en rechten verkoopt, wordt flink beloond. “Weggebruikers lossen het probleem in feite zelf op,” zegt Verhoef. Binnenkort hoopt hij het experiment in de praktijk te kunnen testen in verschillende gemeenten.

Het lijkt een gegeven dat we ons in de toekomst anders gaan verplaatsen.

Maar wordt het de elektrische fiets, de deel-auto of gaan we betalen om te parkeren? Verhoef: “Het is een sprookje om te denken dat er binnenkort zelfrijdende auto’s rondtuffen die de oplossing brengen. De fiets heeft veel potentie, is gezonder, vaak sneller en ook nog eens duurzaam. Financiële prikkels kunnen bijdragen aan terugdringen van het autogebruik. Hoe dan ook, we moeten minder auto’s op de weg zien te krijgen en daar is een gedragsverandering voor nodig.” 

Bekijk hieronder de uitzending terug van dinsdag 12 juni, 21:00, NPO 2: hoe regelen we de toekomst van de mobiliteit in Nederland? Onze Henk en Tom nemen de proef op de som. Want wie is er eigenlijk sneller in de spits: de fietser of de automobilist?

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen