brandpunt+

Reportage

De farmaceutische industrie maakt meer slachtoffers dan de maffia, zegt deze hoogleraar

Liesbeth Staats

Odette Joosten

Hij is scherp en snoeihard in zijn oordeel over de farmaceutische industrie. De Deense hoogleraar Peter Gøtzsche. Volgens hem maakt de industrie meer slachtoffers dan de maffia in haar hoogtijdagen.

“Toen de maffia groot was in Amerika, kochten ze invloedrijke mensen om: politiecommissarissen, de burgemeester, iedereen. Dat doet de farmaceutische industrie ook. Het is een smerige bedrijfstak," aldus wetenschapper Peter Gøtzsche. Hij is wereldwijd bekend om zijn strijd tegen de farmaceutische industrie. Twintig jaar geleden richtte hij een netwerk op dat onderzoek doet naar de effecten van medicijnen. Hun belangrijkste conclusie? De farmaceutische industrie is corrupt.

“Ik probeer dingen te veranderen door het publiek te informeren. Ik wil mensen de ogen openen over de corruptie van de gezondheidszorg. Onderzoek en marketing is onbetrouwbaar omdat de farmaceutische industrie alle touwtjes in handen heeft. Zij verdienen miljarden door met data te knoeien en over hun marketing te liegen.”

Iedereen moet aan de pillen

Gøtzsche beschrijft in zijn boek hoe de marketing van ‘Big Pharma’ te werk gaat. Eerst wordt er een ziekte bedacht. Vooral de psychiatrie leent zich hier goed voor. Vervolgens wordt er een doelgroep gecreëerd. Volgens Gøtzsche zou een grote meerderheid van de mensen minstens één psychische stoornis krijgen, als ze aan de hand van diverse checklists getest zouden worden.

“Ik heb een aantal checklists voor ADHD, manie en depressie doorgenomen bij mijzelf en zeven andere succesvolle mensen, zes wetenschappers en een wetenschapsjournalist en raad eens? Wij alle acht hadden minstens één diagnose en sommige twee. Dus volgens de industrie zouden we allemaal aan de pillen moeten, maar we zijn allemaal normale succesvolle mensen!”

Het is makkelijker om een nieuwe ziekte te creëren, dan om een nieuw medicijn te maken.
Peter Gøtzsche

Hoe maken we hier een eind aan?

“Wij als artsen kunnen nee zeggen tegen al het geld of gunsten van de industrie zoals diners, congresreizen, lezingen op bijeenkomsten van de industrie, enzovoort. En we moeten ook niet meer met vertegenwoordigers praten. Marketing van de industrie is zeer schadelijk voor de volksgezondheid. De politiek moet alle advertenties en marketing van medicijnen verbieden, net zoals ze met tabak hebben gedaan. Medicijnen maken niet net zo veel slachtoffers, maar ook niet veel minder dan tabak. Marketing van medicijnen moet verboden worden. De goede medicijnen worden toch wel voorgeschreven, ook zonder marketing.”

Daarnaast is de oplossing volgens Gøtzsche het organiseren van onafhankelijk onderzoek. “Wetenschap gaat er ook om dat andere onderzoekers kunnen nagaan of de onderzoeksresultaten kloppen. Dat doen we voor medicijnen niet. De industrie doet alles. We worden geacht ze te vertrouwen, al wetend dat we dat niet kunnen.”

Dokters weten te weinig van wat achter de schermen gebeurt. Ze zijn naïef, maar ook geldlustig en hongerig naar status. Maar ze vertrouwen ook te veel op de industrie en denken dat ze minder bijwerkingen hebben dan medicijnen eigenlijk hebben.