brandpunt+

Recap

Hoe we medicijnverspilling kunnen tegengaan

Pete Wu

Elk jaar wordt er voor 100 miljoen euro (!) aan ongebruikte medicijnen vernietigd, omdat de Nederlandse wet dat voorschrijft. Huisartsen en apothekers als Dennis en Anja gaan tegen het systeem in tegen deze enorme verspilling.

Huisarts Dennis Pot uit Hilversum laat in de aflevering van Brandpunt+ de vangst zien: een volle zak vol ongebruikte medicijnen, teruggebracht door patiënten. Ze zijn nog bruikbaar volgens mij, maar worden allemaal weggegooid en vervolgens verbrand, want dat zijn de regels in Nederland. Waarde van die uitpuilende zak: ongeveer 250 euro. Maar het probleem is groter dan hier op het kantoor van Dennis alleen: in totaal wordt in Nederland ongeveer 427 kilo geneesmiddelen per dag (!) vernietigd – met bij elkaar een waarde van 100 miljoen euro per jaar. Dat is niet bepaald mis.

Maar doktoren als Dennis zien nog wel toekomst in de medicijnen die bij hem worden ingeleverd, en delen ze daarom alsnog uit aan de patiënten die die voorgeschreven middelen normaliter niet kunnen betalen. Zo helpt één op de vijf Nederlandse artsen mensen met een kleinere beurs. Daarmee gaan Dennis en zijn collega's tegen het systeem en de wet in – én dragen ze hun steentje bij in het voorkomen van medicijnverspilling.

De farmaceutische industrie maakt meer slachtoffers dan de maffia, zegt deze hoogleraar 24 Nov 2015 De farmaceutische industrie maakt meer slachtoffers dan de maffia, zegt deze hoogleraar

De huisarts is niet de enige in Nederland die iets doet tegen het onnodig weggooien van geneesmiddelen. Zo heeft apothekersassistent Anja Vissers uit Horst iets bedacht wat supersimpel klinkt: stop het medicijnendoosje in een plastic zak met een thermometer voordat je het aan een patiënt geeft. Komt het terug, dan kan de thermometer gescand worden en kan de apotheker meteen zien of het medicijn nog geschikt is om alsnog gebruikt of genomen te worden. Dat is flink nodig, vertelt ze Brandpunt+, want alleen al per week wordt in haar dorpsapotheek voor 10.000 euro aan medicijnen in een grote ton voor chemisch afval gegooid, klaar om vernietigd te worden. 

Even verderop in Veldhoven werkt Jos Geboers aan een chip voor op medicijnverpakkingen. Hij heeft jarenlang gewerkt als chipmaker bij Philips en werkt nu aan chips die de houdbaarheid en conditie van medicijnen meet in een soort digitale pillendoos, gekoppeld aan een smartphone-app.

Zowel Anja als Jos hebben innovatieprijzen gewonnen voor hun ideeën, maar de uiteindelijke uitvindingen zijn nog nergens grootschalig te vinden. Wat deze twee innovatieve antiverspilmethoden nog tegenhoudt? De overheid en de medicijnindustrie hebben voorlopig ingezet op het efficiënter voorschrijven van medicijnen – vandaar dat mensen als Dennis, Anja en Jos merken dat zij iets op eigen kracht moeten bedenken.

En hoe kleinschalig dat ook nog is, alle kleine beetjes helpen tegen de enorme medicijnverspilling van 100 miljoen euro per jaar.