brandpunt+

Tip

Dit nieuwe middel herstelt mogelijk de alcoholschade in je hoofd

Pete Wu

Isabelle Veltman

Help is on the way.

Daar gaan we weer: je ontwaakt op zaterdag met een oude plak ontbijtkoek in je mond, die bij nadere inspectie toch echt je eigen tong blijkt te zijn. Er pogoën herinneringen aan een verloren nacht in je hersenpan en een existentiële angst maakt zich van je meester. Heb ik gister echt.. Wat is er mís met mij?

Weer te veel gedronken.

Hinderlijke bijvangst: je voelt je nét een tikje dommer dan de vorige zaterdagmorgen, dan die dáárvoor, en die dáárvoor – een dalende lijn die ooit begon toen je op je veertiende je eerste slok Sambuca uitspuwde, om later die avond voor het eerst met je vriend(innet)je te tongen. Je bent niet de enige: acht op de tien Nederlanders drinkt weleens, bijna negen procent van de volwassen Nederlanders drinkt overmatig (meer dan veertien glazen voor vrouwen, meer dan 21 voor mannen), nog eens bijna negen procent drinkt vier tot zes glazen per dag. Iets meer dan veertien procent van van onze landgenoten heeft wel eens alcohol misbruikt, en twee procent is daadwerkelijk verslaafd (geweest).

Dan nog een paar gevolgen van alcoholmisbruik: volgens Jellinek loop je vanaf zes glazen per dag groot risico om de uitlopers van zenuwcellen in de frontaalkwab te verliezen. Hierdoor kunnen zenuwen minder goed contact met elkaar maken – slecht voor het geheugen, de concentratie en het kritisch en analytisch denken. Ben je een alcoholist, dan krijg je te kampen met een hersenkrimp van tien tot vijftien procent. Nog een stap verder: in 2014 stierven 882 Nederlanders door alcohol als primaire doodsoorzaak.

Valt de steeds kortere gang naar door alcoholschade berokken oerdomheid nog terug te draaien?

Nee.

Of ja, een klein beetje misschien, en dan waarschijnlijk heel langzaam. Sta je al bekend als Fredje Heineken of Buurvrouw Bavaria onder je vrienden, dan is het wellicht te laat. Gelukkig voor alle trechtertankers en lambillen kwam ik een online paper tegen met een vreselijk hoopvolle titel: ‘Drug shown to reverse brain deficits caused by alcohol’. Australische onderzoekers verbonden aan de Queensland University hebben per ongeluk een positieve bijwerking van een bestaand middel ontdekt, waardoor alcoholschade tot het verleden zou kunnen behoren.

Auw. Foto: Marcus Sümnick/CC/Flickr
Auw. Foto: Marcus Sümnick/CC/Flickr

Dit middel, tandospirone genaamd, verlaagt stress bij de gebruiker. In China en Japan wordt het sinds kort verkocht tegen allerhande onredelijke angsten. En dat is handig, want minder stress leidt tot minder alcoholgebruik, zo redeneerde het Australische team onder leiding van neurowetenschapper Selena Bartlett. Maar wat bleek: tandospirone helpt ook onze in speciaalbier gedrenkte grijze massa te herstarten  – en kan zelfs nieuwe stamcellen doen groeien.

Voordat je direct weer aan de tap gaat hangen: dit is alleen nog getest op muizen – die de onderzoekers vijftien weken om de dag vre-se-lijk dronken hebben gevoerd om ze verslaafd te krijgen. Dit om te kijken of tandospirone hun angststoornissen kon onderdrukken. De resultaten zijn in ieder geval hoopgevend voor alcoholistische muizen. Waar alcoholmisbruik schadelijk is voor de aanmaak van nieuwe neuronen, kan tandospirone dit proces niet alleen ongedaan maken, maar zelfs omdraaien.

Officieel is het langetermijneffect van dit middel nog niet gezien bij of getest op mensen, ook niet de Chinezen en Japanners die tandospirone kopen. Dat wordt de volgende stap voor Bartlett en consorten, die hiervoor op toestemming van de Australische regering wachten. Nog even geduld dus, want het kan nog even duren voordat we weten of tandospirone de volledige schade van je komende tanksessies terug kan draaien. En dit terwijl de Australiërs eigenlijk op zoek waren naar iets om jou juist van je alcoholverslaving af te helpen. Oh, leven, wat ben je prachtig.

Heb je nog zin om precies te lezen hoe n wat, en begrijp je termen als 5-HT1A-receptoren en hippocampal neurogenesis, check dan alles over het hele onderzoek hierrr.