brandpunt+

Even bellen met

IDFA-tipje, van ons, voor jullie

Jasmin Sharif

Een paar leden van de nogal extreme Gouden Dageraad-beweging verdwenen achter tralies, nadat ze een rapper hadden vermoord. Zo vergaat het de vrouwen in hun leven sindsdien:

Filmmaker Håvard Bustnes ging op zoek naar het ware gezicht van de vrouwen achter de extreem-rechtse politieke partij Gouden Dageraad.

Als je Jenny, één van de drie hoofdrollen in de film Golden Dawn Girls, een video laat zien waarbij Gouden Dageraad-aanhangers met veel geweld – en zwaaiend met Griekse vlaggen – marktstallen van immigranten vernielen, is ze ervan overtuigd dat het een misverstand is. Het zijn de media die de beweging opzettelijk in een kwaad daglicht wil zetten, beweert ze. Met soortgelijke redenen ontkent ieder van de vrouwen de door partijleden gepleegde misdaden.

De grote leider en enkele leden van de met neonazisme flirtende beweging Gouden Dageraad werden in 2015 veroordeeld tot een gevangenisstraf, wegens moord op een Griekse hiphopartiest die zich uitsprak tegen de extreme groepering. Vanaf toen was het aan de vrouwen van de partij om het voortouw te nemen tijdens de Griekse parlementsverkiezingen. Filmmaker Håvard Bustnes volgde gedurende drie jaar Jenny, Dafni en Ourania – vrouw, moeder en dochter van de schuldig verklaarde mannen. We spraken de regisseur over zijn ervaringen.

Zeg Håvard, hoe kwam je op het idee om aanhangers van de Gouden Dageraad te volgen? Ze lijken me niet de gezelligste mensen.

"Ik ben altijd benieuwd geweest naar de drijfveer van dit soort hyper-extreemrechtse groepen. Toen ik voor het eerst video’s over de Gouden Dageraad op YouTube bekeek, zag ik dat ze écht extreem waren. Denk aan mensen die de Hitlergroet brengen, of symbolen van Hitler op hun kleding dragen. Ik vroeg me af: hoe kunnen mensen nog steeds zulke ideeën hebben, na alles wat we hebben geleerd over de geschiedenis?"

En, heb je daar nu een antwoord op?

"Natuurlijk begrijp ik nu beter hoe ze zijn als mensen – en ik hoop dat mijn film het anderen ook beter laat begrijpen. Ik had zelf ook een beetje het vooroordeel dat de leden van de Gouden Dageraad niet de meest ontwikkelde mensen waren, dat vooral agressieve mannen zich hier aangetrokken tot zouden voelen. Zoiets houdt geen stand als er ook hoogopgeleide vrouwen tussen blijken te zitten met een universiteir diploma op zak. Ourania bijvoorbeeld, de dochter van partijleider Nikolaos Michaloliakos, studeert psychologie – en dat verbaasde me."

"Toch is de ideologie van de Gouden Dageraad heel toegankelijk. Ze geloven vooral in samenzweringstheorieën, verspreid door hun eigen media, want andere pers vertrouwen ze niet. Ook de arrestatie van hun mannen zagen ze als onderdeel van een complot. Dat blijft voor mij moeilijk, zo niet onmogelijk om te begrijpen. Ze dachten dat de internationale lobby van joden de overheid van Griekenland had verteld om de mannen van Gouden Dageraad te arresteren. Of dat immigranten door joden betaald worden om naar Griekenland te komen, met als uiteindelijke doel: totale overname van het land."

Om dat te voorkomen, gaat De Goude Dageraad best ver. In de film zeg je op een gegeven zelf dat je je niet meer veilig voelt.

"We waren vooraf al gewaarschuwd, want er zijn veel incidenten geweest waarin Gouden Dageraad geweld gebruikte tegenover journalisten. Op een gegeven moment kwamen we midden in een demonstratie terecht. Het was chaos, de politie gebruikte traangas. Onze cameraman kon niets meer zien en rende zelfs weg. Maar we hadden het voordeel dat we met de dochter van de partijleider waren. Daardoor bleven we relatief ongedeerd."

Oké, dat klinkt niet prettig. Was dit het waard? Heb je je doelen kunnen realiseren?

"Het punt dat ik wil maken is: we moeten begrijpen wat we willen stoppen. We kunnen niet doen alsof het neonazisme niet bestaat of vanzelf zal verdwijnen. We moeten de dialoog aangaan om de ideeën van deze mensen te begrijpen – en vervolgens proberen om ze te laten zien dat er ook een andere kant van het verhaal is."

Tot slot: denk je dat de denkbeelden van de drie Golden Dawn Girls ooit zullen veranderen?

"Het is niet onmogelijk. We moeten blijven hopen."

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Donderdagmiddag 23 november niets te doen? Golden Dawn Girls draait dan om 12:00 in Pathé de Munt. Liever in het weekend? Geen probleem. Op vrijdag 24 november bekijk je ‘m in de EYE Cinema om 18:15 en op zondag 26 november om 12:15 draait ‘ie weer in Pathé de Munt. Tickets en meer informatie vind je hierrrrr.