brandpunt+

Onderzoek(je)

Ik zei een dag lang ‘ja’ tegen alles op werk om te kijken wat ervan kwam

Jeroen Pen

Steeds meer jonge mensen kampen met een burn-out, vaak omdat ze geen 'nee' durven te zeggen op werk.

Op een zaterdag afgelopen lente zegt mijn vriendin het voor het eerst tegen me. Ik was om acht uur opgestaan om nog even wat te werken; gewoon, wat klusjes die er maar tussendoor bleven glippen omdat het er op de redactie zelf te druk voor was. Toen ik een kleine acht uur verder mijn laptop dicht klapte, keek ze me met grote ogen aan. “Je krijgt een burn-out als je zo doorgaat, Jeroen. Ik maak me zorgen.”

Helemaal uit de lucht vallen kwam die opmerking niet, want in de drie voorafgaande weken was ik evenzoveel kennissen tegengekomen die met overspannen klachten kampten en als gevolg daarvan thuis zaten. Alle drie werkten ze in de online- of mediawereld; dicht bij huis, kortom.

De toename van het aantal burn-outs onder jonge mensen speelt al jaren; onlangs maakte Sophie Hilbrand voor BNN nog een serie over haar eigen worsteling met het fenomeen. Inmiddels, zo blijkt uit een recente uitzending van Brandpunt, lijden ook steeds meer (middelbare) scholieren er onder. Daarmee is de burn-out onbedoeld een beetje het nieuwe comazuipen geworden: ouderen kijken met afgrijzen toe hoe gezonde jonge mensen zich irritant letterlijk de vernieling in werken.

In de verhalen van de drie kennissen met een burn-out die ik sprak, was vrij gemakkelijk een lijn te ontdekken. Men nemen een forse dosis verantwoordelijkheidsgevoel, besprenkelt dat vervolgens met een onvermogen om ‘nee’ te zeggen tegen wensen van bazen, klanten of collega’s, en voegt later nog wat gestoomde onduidelijkheid binnen een organisatie toe (wie is eigenlijk waarvoor verantwoordelijk?), laat dat een paar maanden op het vuur staan, en uw aangebakken burn-out is klaar voor consumptie.

Alle drie de kennissen vertelden dat ze bij elke nieuwe opdracht of wens maar weer de handschoen oppakte. Omdat iemand het moest doen, zeiden ze, maar ook omdat ze het buitengewoon belangrijk vonden dat het goed gedaan werd. Ze waren te aardig, maar evengoed te ambitieus. The good die young, de overijverigen krijgen een burn-out. Zoiets.

Daarom ontstond bij ons op de redactie het idee ondergetekende een werkdag lang ‘ja’ te laten zeggen tegen alles. Gewoon, kijken wat ervan zou komen. Nu is dat natuurlijk geen exacte wetenschap en kan je een dag onmogelijk vergelijken met in maanden (of soms jaren) opgebouwde stress, maar enfin, ik deed het lekker toch.