brandpunt+

Precap

Wie heeft er een baan voor de slimme, gemotiveerde, én spastische Robbert?

Jolanda Polderman

Ondanks subsidie, en goede bedoelingen van werknemer en werkgever, zit de helft van de arbeidsgehandicapten in Nederland thuis. Zonde: "Je wil gewoon je eigen brood verdienen", zegt de spastische Robbert. "Ik wil dolgraag uit die uitkering." Waarom blijft werk vinden voor mensen met een handicap zo lastig?

NIEUWS: Robbert heeft een baan!

Op zondagavond krijg ik een hele blije tweet van Robbert van Rijs (34). “Lieve Liesbeth, ik heb eindelijk een baan. Ik ga beginnen bij de rechtbank Rotterdam!”

We leerden hem kennen in onze reportage over de drive van arbeidsgehandicapten, afgelopen mei. Robbert heeft een MBO4-opleiding, een niet te stuiten ambitie én een arbeidshandicap. Doordat hij te vroeg geboren werd, lijdt hij aan spasmes die hem in een electrische rolstoel houden en naar eigen zeggen is zijn ruimtelijk inzicht heel beperkt. Zijn eigen woorden: "Ik kan maar beter niet autorijden!"

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Maar met zijn verstand is dus niets mis, en hij wil niets liever dan iedere morgen de deur uitgaan en aan de slag. Voor structuur, en het zinvol inzetten van zijn energie.

Vandaag belde ik hem op. Na 5 jaar zoeken, reageren op vacatures, koffiedrinken en nog eens koffiedrinken heeft Robbert groen licht gekregen: hij wordt senior juridisch medewerker bij de Rotterdamse rechtbank en gaat de dossiers controleren van mensen die bewindvoerder zijn voor iemand anders. Dit soort bewindvoerders regelen bijvoorbeeld de financien voor demente ouderen en Robbert en zijn collega’s controleren jaarlijks die dossiers op fraude of andersoortig misbruik. Met zijn jobcoach moet hij nog een aantal praktische zaken checken voor hij aan het werk kan: staan de bureaus op de rechtbank niet te hoog? En zijn er andere aanpassingen nodig in het werk vanwege zijn niet volledige ruimtelijk inzicht? Het zijn wat kleine drempels, die hij met gemak neemt op weg naar werk. “Ken je de rechtbank Rotterdam?” vraagt hij. “De metro stopt daar letterlijk voor de deur, dus ik rol zo van huis naar m’n werk!” 

Het is duidelijk: niets staat hier een glanzende juridische carrière nog in de weg.

- Liesbeth Staats

“Ik wil dolgraag uit die uitkering... Ik moet er niet aan denken om vanuit mijn uitkering de AOW in te rollen”, verzucht de 34 jarige, spastische Robbert van Rijs.

In Nederland wonen 1,7 miljoen arbeidsgehandicapten, waar minder dan de helft van aan het werk is. Mensen in rolstoel, bijvoorbeeld, maar ook mensen die doof, slechtziend of blind zijn, of vanwege een verstandelijke of psychische beperking moeite hebben met het vinden van een baan. Waarom blijft het ondanks subsidiëringen, betrokken werkgevers, en bevlogen werknemers met een beperking toch zo moeilijk om arbeidsgehandicapten aan werk te helpen?

Robbert heeft wel een idee: “Het wordt werkgevers niet aantrekkelijk genoeg gemaakt om werknemers met een beperking aan te nemen", zegt hij. "Heel veel werkgevers zijn gewoon nog niet klaar voor het werken met een arbeidsgehandicapte.”

Ondanks zijn MBO-4 opleiding tot Sociaal Juridisch medewerker, zijn HBO-denkniveau en verschillende stages, lukt het Robbert maar niet om een baan te bemachtigen. “Ik zit in een rolstoel. Ik ben te vroeg geboren en heb bij mijn geboorte een hersenbloeding gehad, waardoor ik cerebrale parese en een hersenaandoening opliep. Dat betekent dat ik spastisch ben, niet kan lopen en geen ruimtelijk inzicht heb. Maar ik heb een goede opleiding en sterke verbale kwaliteiten. Alleen nog niet de juist baan gevonden...”

Robbert op weg naar de Meet&Greet.
Robbert op weg naar de Meet&Greet.

Nederland loopt in vergelijking met andere landen in Europa flink achter, als het gaat om meedoen van beperkten op de arbeidsmarkt: het verschil in participatie tussen ‘gezonde mensen’ en mensen met een arbeidsbeperking is in Nederland veel groter. De Nederlandse politiek heeft dan ook al jaren voor ogen zoveel mogelijk mensen te laten participeren. En daar hoort een baan bij.

De Participatiewet zegt sinds 2015 dat mensen met een arbeidsbeperking zoveel mogelijk bij een gewone werkgever aan de slag moeten kunnen gaan. Daarnaast tekenden werkgevers een banenafspraak: in 2026 moeten er 125.000 extra banen bijgekomen zijn voor arbeidsgehandicapten. Het bedrijfsleven tekende voor 100.000 nieuwe banen, de overheid voor 25.000. Het gaat gestaag: de afgelopen drie jaar zijn er zeker 30.000 banen bijgekomen, maar vooral in het bedrijfsleven en bij de overheid lukt het nog amper om de doelstelling te realiseren.

“Ik vind het een treurig signaal. Als overheid zou je juist het goede voorbeeld moeten geven”, reageert Bert van Boggelen, woordvoerder van De Normaalste Zaak, een organisatie van bijna 500 MKB-ondernemers én grote werkgevers en VNO-NCW.

Werkgevers blijven terughoudend in het aannemen van mensen met een handicap ondanks een toenemend aantal vacatures. Zonde, want het aannemen van mensen met een beperking heeft juist ook voordelen. “It's the smart thing to do and the right thing tot do”, zegt Saskia Rosmalen. Zij is directeur van het landelijk digitaal platform Onbeperkt aan de Slag en organiseert Meet&Greets waar werkzoekenden met een beperking en werkgevers elkaar ontmoeten. “Werkgevers kunnen vaak de juiste mensen niet vinden. Jammer, maar met onze rechtstreekse benadering vinden ze de gemotiveerde passende kandidaat wèl. Inmiddels zijn al 1.000 mensen aan het werk gegaan na zo'n ontmoeting! Het kan dus heus wel.”

Dus blijft Robbert optimistisch over zijn kansen: “Ik geloof oprecht dat er geen onwil is bij werkgevers om arbeidsgehandicapte aan te nemen, mits de condities vanuit de overheid goed zijn. Werk is heel belangrijk. Het geeft zin aan je eigen leven en je teert niet op de zak van de belastingbetaler. Je wil gewoon je eigen brood verdienen. Ondanks je arbeidshandicap normaal willen zijn, dat is de kern!”

Meer weten? In de reportage De arbeidsgehandicapte als aanwinst voor de arbeidsmarkt doet Robbert zijn verhaal en gaat Liesbeth op onderzoek uit: