brandpunt+

Even bellen met

Wat voor deeleconomie-initiatieven zijn er eigenlijk in Zuid-Korea en Nigeria?

Luuk Ex

Ja ja, Airbnb en Uber kennen we nou wel. Maar hoe zit het eigenlijk met deeleconomie-initiatieven in andere landen? Wat voor spullen delen ze in Zuid-Korea, wat voor initiatieven zijn populair in Nigeria?

We bellen met April Rinne, een vrouw die weet wat er wereldwijd afspeelt, want ze bezocht meer dan 95 landen en deed onderzoek naar de deeleconomie. Unieke kennis, want inmiddels wordt ze uitgenodigd door overheden uit de hele wereld om advies te geven.

Met April reizen we langs niet-westerse landen om deelinitiatieven te bekijken die iets vertellen over de ontwikkeling van de lokale deeleconomie.

April, dank dat je onze gids wil zijn in de wondere wereld van het delen – zullen we vier landen doen?

"Goed, waar wil je beginnen?"

China, een land met een communistisch inborst. Daar weten ze vast wel wat delen is?

“Absoluut! Geen overheid ter wereld steekt zoveel geld in het stimuleren van deelinitiatieven als de Chinese. ondernemers beginnen voor van alles een deelplatfom. Recent stak de overheid geld in een initiatief dat het mogelijk maakt om basketballen te delen.”

Basketballen? Waarom, in vredesnaam?

“Ja, dat vroeg ik ook. De redenatie was als volgt: waarom zou iedereen een basketbal moeten bezitten als je slechts een paar keer per week basketbalt? Ik weet dan ook niet of dit deelinitiatief zal aanslaan.”

Welke Chinese deelplatforms zijn wél succesvol?

"Chinezen zijn massaal fietsen aan het delen. Zo'n deelinitiatief kennen we in het Westen natuurlijk ook. Stadsfietsen die je met een creditcard kan lenen bij zo'n docking station, waar je hem later weer moet afleveren. In China werkt het net anders. Daar hoef je je fiets niet terug te brengen naar een speciaal station. Je kan ze gewoon langs de kant van de weg laten staan. Op de applicatie van de deelplatformen kan iemand anders via een GPS-signaal jouw achtergelaten fiets vinden en gebruiken.”

Dat klinkt handig.

“Precies, al is het misschien te succesvol geworden. In grote steden was het zo populair dat hele straten werden overspoeld door achtergelaten fietsen. Te veel mensen lieten hun fietsen op dezelfde plek achter en blokkeerden hele straten. De dockloze fietsdeelplatforms zijn inmiddels de concurrentie aangegaan met de stadsfietsen in Amerika en Engeland. Ik ben erg benieuwd hoe lokale overheden daarop gaan reageren als het een succes blijkt."

Je reist continu de wereld over. Welke plek maakte naast China indruk op je?

“Durban, Zuid-Afrika.”

Waarom?

“Omdat ik er in Durban achterkwam hoe fundamenteel anders mensen in Afrika tegen delen aankijken. Op al mijn reizen vraag ik mensen hoe ze denken over delen van hun bezit. In Durban sprak ik een taxichauffeur die de eerste was in zijn familie die een auto bezat. Hij was er erg trots op en vertelde dat al zijn vrienden ook hoopten ooit een eigen auto te krijgen. Bezit staat voor flexibiliteit en gemak, en het geeft aanzien.

“In het Westen gaan deeleconomie-initiatieven vaak gepaard met een idealistische boodschap over minder productie, minder bezit en meer sociale interactie. Dat soort taal doet het in Nederland misschien goed, maar niet in Afrika. Daar slaat de term ‘deeleconomie’ niet aan. Mensen hebben al generaties lang van alles gedeeld, meestal uit noodzaak. Ik begin daarom vaak over de economisch voordelen en gebruiksgemak van het delen van spullen. Dan krijg ik wel een gesprek. Zo was ik bijvoorbeeld in Nigeria..”

Oké, volgende stop: Nigeria. Vertel?

“Daar was ik op bezoek bij het hoofdkantoor van de applicatie Hello Tractor, dat in een aantal Afrikaanse landen gebruikt wordt in de agrarische sector om trekkers en kleine landbouwwerktuigen te delen.”

"Je moet weten dat in Afrikaanse landen veel mensen afhankelijk zijn van hun eigen stuk grond. Het omploegen van zo’n stukje grond doen veel mensen met de hand. Dit deelplatform speelt in op die lokale behoefte. Met de app Hello Tractor kunnen ze een tractor vinden waarmee ze het land veel sneller kunnen omploegen. In veel Afrikaanse landen is er veel landbouwgrond, maar een tekort aan tractoren om de grond efficiënt te benutten. Hello Tractor kan dus enorm groot worden.”

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Waar moeten we als westers land vooral eens gaan kijken?

“Seoul barst van de grootschalige deelplatformen. Zo is er een website waarop senioren en studenten elkaar kunnen vinden om woonruimte te delen. Senioren zijn vaker eenzaam en hebben ruimte over, terwijl studenten juist op zoek zijn naar een betaalbare plek in het centrum van de stad.”

“Bijzonder is dat het een initiatief is van de stad zelf. De overheid is in Zuid-Korea dus ook deelnemer van de deeleconomie. Een goed voorbeeld van hoe de deeleconomie lokaal blijft. Zuid-Koreanen profiteren ervan en het verdiende geld blijft ook nog eens binnen het land, in plaats van naar grote deelplatformen in Silicon Valley.”

Headerfoto: Sebastiaan ter Burg/CC/Flickr