brandpunt+

Wist-je-datje

5 dingen die je niet wist over robotisering

Arja van den Bergh

Leon de Korte

Robots nemen de productie van iPhones grotendeels over, wat 60.000 banen kost. Volgens het World Economic Forum (WEF) zal de arbeidsmarkt ingrijpend veranderen door robotisering: de komende jaren zullen er vijf miljoen banen verdwijnen. Dat meldt de denktank in het rapport 'The Future of Jobs'. Dit zijn 5 dingen die je nog níet wist over robotisering.

Wist je dat...

 

...robots zelfs complex werk kunnen overnemen van wetenschappers? 

Dat robots laaggeschoold werk kunnen en zullen overnemen, weten we inmiddels. Sterker nog: dat doen ze al. Maar de golf van automatisering vormt nu ook een bedreiging voor de hoogopgeleide middenklasse. Zelfs wetenschappers lopen het risico over te worden genomen door machines die niet alleen experimenten uitvoeren, maar ook resultaten interpreteren en eigen ontdekkingen doen. Ontmoet Eve, de robot die onderzoek doet naar medicijnen tegen malaria aan de Universiteit van Manchester.

…verpleegkundigen juist heel moeilijk te vervangen zijn door robots?

Kan technologie een mens van vlees en bloed vervangen? Die vraag staat centraal in de 2Doc-documentaire Ik ben Alice, waarin drie oudere dames bezoek krijgen van zorgrobot Alice. Hoewel de documentaire goed werd ontvangen, worden de ontwikkelingen met betrekking tot robotisering in de zorg over het algemeen met de nodige scepsis gevolgd. Maar wist je dat verpleegkundigen eigenlijk niet zomaar te vervangen zijn? De verpleegkundige is de perfecte mix van bijna alles wat een machine moeilijk vindt: fijne motoriek, specialistische kennis, een breed scala aan mogelijke complicaties signaleren, een vriendelijk gezicht opzetten en efficiënte service bieden. Kortom: een blijvertje.

…robotisering al járen aan de gang is? 

...als je robotisering tenminste schaart onder automatisering, waar het begrip onder valt. De term robotisering roept op zijn minst beelden op van geavanceerde versies van R2-D2 en Robin de robot die onze plek achter het bureau zullen overnemen. Toch bestaan robots in de kantoortuin vooralsnog uit software. Robotisering was voorheen redelijk onzichtbaar, en dat is nu zéker veranderd.

…onze angst voor robotisering totaal niet nieuw is?

Niet alleen is robotisering niet nieuw, ook onze angst ervoor komt niet uit de lucht vallen. Columnist Bart Smout veegt in de Volkskrant de vloer aan met onze angst voor oprukkende technologie en stelt dat ieder technologische vooruitgang gepaard gaat met angst voor verlies: “De eerste telefoon liet de angst ontstaan dat mensen niet langer kerken en concertzalen zouden bezoeken, omdat ze nu alles vanuit de luie stoel konden beluisteren. En toen de eerste treinen reden, waren de boeren bang dat hun koeien van de schrik alleen nog zure melk zouden geven.” Onze angst voor robots, aldus Smout, komt voor een groot deel voort uit een gemechaniseerd mensbeeld: “We kunnen nooit betere robots worden dan de robots die we produceren. Wat we wel kunnen doen, is kijken hoe we wat minder robot en meer mens kunnen worden.”

…door robotisering een nog grotere loonkloof ontstaat tussen mannen en vrouwen?

Het World Economic Forum, een denktank van zakenlui, politici en wetenschappers, vroeg topmensen van bijna 400 grote bedrijven hoe zij denken dat hun sector tot 2020 verandert, en wat dat betekent voor de werkgelegenheid. Opvallend in dat rapport, 'The Future of Jobs', is de waarschuwing dat technologische vernieuwing de inhaalslag van vrouwen op de werkvloer onder druk zet. Waarom nu juist vrouwen? Omdat administratieve functies, die voornamelijk worden vervuld door vrouwen, volgens WEF het meest kwetsbaar zijn. Tegelijkertijd zijn vrouwen in de ICT-sector, waar juist meer banen worden verwacht, stevig ondervertegenwoordigd.