brandpunt+

portret

Deze jager weigert massaal herten op de Veluwe af te schieten

Joost van Wijk

“Wij weigeren het vuile werk van de provincie op te knappen”

Aan de muur hangen rijen hertengeweien. In de hoek hangt een grote opgezette kop van een wild zwijn. Op de grond liggen vachtjes. De bruingevlekte jachthond ligt languit voor het knapperende openhaardvuur. Het hele huis ademt de jacht. “Ik wil het niet meer, ik wil niet meer op zo’n grote schaal edelherten afschieten. Het moet stoppen, want waar we nu op de Veluwe mee bezig zijn is gekkenwerk.” Het is een zin die een beetje surrealistisch klinkt in een omgeving als dit.

We zijn thuis op bezoek bij een jager. Hij durft alleen anoniem met ons te praten, daarom noemen we hem voor het gemak Willem. Met zijn verhaal gaat Willem lijnrecht in tegen de organisaties waar hij voor jaagt. Hij is bang dat ze hem niet meer willen hebben als jager, want zijn verhaal heeft mogelijk grote gevolgen. Want wat er nu op de Veluwe gebeurt, moet openbaar worden, vindt Willem.

Herten kijken

Om goed te begrijpen waar de pijn zit, neemt Willem ons mee. We stappen in zijn auto en rijden vervolgens diep de Veluwse bossen in. “Kijk, dit is een soort stiltegebied. Overdag gaan de dieren hier naartoe. Omdat het bos hier zo dichtbegroeid is, wordt er weinig gejaagd. De dieren voelen zich daardoor relatief veilig.” En inderdaad: na nog geen 500 meter rijden zien we een groepje van veertien edelherten tussen de bomen staan. Als we de bocht omdraaien, staat er een groot mannetjeshert midden op het zandpad. “Er zitten in dit gedeelte van de Veluwe ongeveer veertig tot zestig herten,” zegt Willem. “Ze wachten allemaal tot het gaat schemeren en gaan dan naar de landbouwgronden aan de randen van de Veluwe. Ik word nu gedwongen om meer dan de helft van deze dieren dood te schieten. Snap je hoeveel dat er zijn als je ze nu zo ziet?”

Herten die hun beschermde gebied verlaten
Herten die hun beschermde gebied verlaten

De rondrit over de Veluwe is het bewijs dat het natuurbeleid van de Provincie Gelderland een succes is. Jarenlang hebben de provincie en natuurorganisaties gewerkt aan een droom: één grote Veluwe. De afgelopen jaren zijn hekken weggehaald en een miljoenen kostend stelsel van ecoducten aangelegd. Tegelijkertijd zijn op de Veluwe jachtvrije zones gemaakt. Daar mag niet worden gejaagd op grofwild. Bekendste gebied is het Deelerwoud van Natuurmonumenten. Een van de belangrijkste doelen is het vergroten van de wildzichtbaarheid van de dieren voor de toerist. Alleen is op de droge zandgronden nauwelijks iets te eten voor deze dieren, dus trekken ze massaal naar de landbouwgebieden aan de randen van de Veluwe. En daar gaat het mis.

De droom wordt een nachtmerrie

“Kijk, hier heb ik de vergunningen van acht tot tien jaar geleden. Destijds mocht ik ieder jaar ongeveer vijf tot zes herten in mijn gebied schieten. Maar volgens mijn vergunning van afgelopen jaar mag ik 198 dieren schieten. Niet omdat ze hier niet kunnen leven, maar omdat we niet willen dat ze hier leven. De dieren zorgen in landbouwgebieden aan de randen van de Veluwe voor landbouwschade en aanrijdingen. Maar in plaats van hekken te plaatsen of boeren te compenseren voor de schade, moeten jagers de dieren op grote schaal afschieten."

"Vanuit de provincie worden we enorm onder druk gezet om de aantallen te halen. Maar tegen dit soort getallen is eigenlijk niet aan te schieten. Om het toch voor elkaar te krijgen, geeft de provincie ons nu onbeperkte mogelijkheden. We mogen in de nacht jagen, bijvoeren, drachtige dieren afschieten, zelfs op ecoducten mag nu gejaagd worden, terwijl we die juist gebouwd hebben om deze dieren een veilge oversteek te geven. Op deze manier wil ik de jacht niet meer uitvoeren.”

Het aantal herten neemt fors toe
Het aantal herten neemt fors toe

Jagers in opstand

Niet alleen Willem, maar ook veel collega’s en de overkoepelende Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging komen nu in actie en willen dat het onnodig doodschieten van dieren stopt. Dat er gejaagd moet worden om de populatie op peil te houden is evident. Alleen moet dat wel zorgvuldig gedaan worden en niet op deze massale manier, zeggen de jagers.

De oplossing is volgens Willem en de jagers simpel: stop met experimenteren met jachtvrije zones. Zorg ervoor dat het voedselaanbod op de Veluwe teruggebracht wordt. Hierdoor blijven de dieren in de gebieden waar we ze juist wel willen hebben. Is er toch landbouwschade, zorg dan dat de boeren op een goede manier worden gecompenseerd. “Als dit niet gebeurt en we zo massaal moeten blijven schieten, hoeft het van mij niet meer. Ik wil weer zorgvuldig mijn gebied beheren en met respect omgaan met dit soort prachtige dieren.”