brandpunt+

Reportage

Hoe ‘probleemjongeren’ werken aan een beter Nederland

Daan van de Staaij

Duizenden jongeren zitten zonder diploma of werk thuis omdat ze door problemen uitvallen op school. Maatschappelijk ondernemer Nathalie Lecina vangt deze jongeren op en schoolt ze om tot zelfstandig adviseurs. De voormalige schoolverlaters worden nu ingehuurd om maatschappelijke problemen op te lossen.

Bekijk hier de reportage

 

Kom altijd uit je bed, wat er ook gebeurt
Roy (17)

Lennart is 17 en heeft alle gesloten jeugdinstellingen van binnen gezien. En liep er ook weer uit. De instanties wisten niet meer wat ze met hem aan moesten. Vandaag is hij door de gemeente naar Studio Moio doorgestuurd, een non-profit onderneming die zich richt op het begeleiden van jongeren die buiten de samenleving dreigen te vallen. Directeur Nathalie Lecina neemt hem om in de groep en bepaalt samen met hem wat zijn missie wordt. Lennart weet alles van jeugdinrichtingen, en dus benoemt ze hem tot expert. Zijn traject: directies van jeugdinrichtingen en scholen adviseren over wat jongeren nodig hebben. Hoe precies, dat volgt nog de komende weken. Roy (17) is ook nieuw en heeft een gouden tip voor zijn nieuwe collega’s: “kom altijd uit je bed, wat er ook gebeurt.” Dat lukte hem maandenlang niet. “Ik kreeg na een paar dagen apps van klasgenoten, na een paar weken een bericht van de docent en na een paar maanden een brief van de leerplichtambtenaar.”

Maatschappelijke ondernemers-in-opleiding


Zoals Lennart en Roy werken er tientallen als stagiair en onderzoeker in Leiden. Welkom bij Studio Moio, een stagewerkplaats in Leiden die schoolverlaters omschoolt tot maatschappelijk ondernemers. Een initiatief van juriste Nathalie Lecina (37), een sociaal ondernemer met een missie. Ze begon drie jaar geleden met de studio, zonder financiering, uit onvrede over hoe instanties omgaan met jongeren die moeite hebben met het schoolsysteem. En ze bedacht haar onorthodoxe aanpak van het zelf-doen, uit ongeduld over de vaak lange bureaucratische weg van de reguliere instellingen. Ze ontfermt zich over jongeren die om allerlei redenen uitvallen op school, vooral uit het MBO-onderwijs: huiselijk geweld, armoedeproblemen, een verstandelijke of lichamelijke beperking. Jongeren met het predikaat ‘probleemjeugd’.

Beperking als kracht


Lecina ontwikkelde een methode om van hun beperking juist hun kracht te maken. ADHD? Leer plannen en wordt coördinator videoprojecten. Pleinvrees? Ga buurtgenoten interviewen voor een wijkdocu. Lilian, een jonge Leidse met een pestverleden die een hekel had aan ouderen, geeft nu kickbokslessen aan dementerende ouderen. Volkan uit Delft, die als minderjarige al een kind van een vriend onder zijn hoede kreeg om voor te zorgen, geeft nu scholen advies hoe ze moeten omgaan met jongeren die op een of andere manier mantelzorg geven. Hij werkt nu aan een campagne om een verlofregeling voor scholieren te introduceren. Lecina: “Ons uitgangspunt: iedereen is van waarde. We zoeken hier iemands talent en koppelen dat aan een maatschappelijk probleem. We gebruiken de denkkracht van jongeren die veel intelligentere ideeën hebben dan vaak wordt gedacht.”

Ons uitgangspunt: iedereen is van waarde
Nathalie Lecina, sociaal ondernemer

Steeds meer scholen en bedrijven weten de studio te vinden met hun vragen en melden jongeren aan. Lecina zit als adviseur aan tafel bij ministers, schooldirecties en gemeentebesturen en is winnaar van de TEDX-Education in Amsterdam. En nu werkt ze met de jongeren aan een onderzoek in samenwerking met de minister van onderwijs: tien jongeren onderzoeken in het hele land hoe het MBO-onderwijs kan worden verbeterd. Hun plan presenteren ze in oktober op een onderwijscongres met de minister.

Lukt het Nathalie Lecina haar medewerkers op het goede spoor te houden en kan het team het MBO-onderwijs veranderen?