brandpunt+

Reportage

Dieudonnee pakt haar leven op na orkaan Irma

Justus Cooiman

Dieudonnee woont op Sint Maarten, maar was bij familie in Nederland toen orkaan Irma toesloeg. Verslaggever Justus Cooiman reisde samen met haar met de eerste lijnvlucht terug naar het eiland om te zien hoe ze haar leven weer oppakt.

Wit zand. Azuurblauw water. Stralend weer. De paradijselijke omstandigheden staan in schril contrast met de puinhoop op het strand. Glasscherven, dakdelen, halve tafels en stoelen, een container(!) is op een huisje beland. Wat een chaos. Een restaurant ligt helemaal in elkaar. Hier gaf een bruidspaar begin september elkaar nog het jawoord. Het meest troosteloos vind ik de kale palmbomen. Takken zijn eraf gerukt of ze hangen op half zeven langs de stam. Ik heb de beelden al vaak voorbij zien komen, maar nu besef ik pas echt wat voor natuurgeweld hier op 6 september voorbij is geraasd.

Nu besef ik pas echt wat voor natuurgeweld hier op 6 september voorbij is geraasd
Justus Cooiman

Het strand ligt aan de Simpson Bay, vlakbij het vliegveld en het toeristische Maho Beach. Naar het huis van Dieudonnee Ostiana is het 50 passen lopen. White Sand Road nummer 7. Ik film haar als ze de deur voor het eerst na de orkaan Irma wil openmaken. Ze is een maand niet thuis geweest. Begin september ging ze naar Nederland. Ze vluchtte niet voor het naderende onheil. Nee, haar broer ging trouwen. Ook haar ouders wonen in Nederland. Omdat haar vader ziek is bleef ze langer in Nederland. Ze had ook geen keus trouwens, vliegtickets naar Sint Maarten waren er niet.

Het slot gaat open, maar Dieudonnee moet flink trekken om de deur van haar huis in beweging te krijgen. Gespannen loopt ze naar binnen. Het dak zit er nog op en muren staan overeind. De meeste ruiten zijn kapot. Het valt niet tegen. In de badkamer lijkt het alsof er niks gebeurd is. Zelfs het licht gaat aan! Elektriciteit doet het dus, water is er nog niet.

Alleen de slaapkamer heeft het flink te verduren gekregen. Voor vertrek had ze boeken en andere spullen nog in bakken en tassen op het bed gezet, maar bijna alles kan de prullenbak in. Het is allemaal zeiknat geworden. Aan de muur zitten overal beige kleurige plukjes. Van buiten leek het op een soort zeewier. Het blijkt isolatiemateriaal afkomstig van het dak van de vertrekhal een kilometer verderop. Meegenomen door de orkaan het huis van Dieudonnee in. 

Snikkend zit ze achter het stuur

In de twee dagen dat ik Dieudonnee met de camera mag volgen is haar stemming wisselend. Niet verwonderlijk gezien de omstandigheden. Meestal is ze krachtig en positief. Haar gulle lach is aanstekelijk. Haar ogen, de geblondeerde puntjes van haar korte haar en de grote gouden oorbellen maken haar een stralende vrouw. Ze praat vol passie over haar eiland en is heel gastvrij. Het volgende moment verontschuldigt ze zich dat ze even stil is en staart ze voor zich uit. We rijden een berg op om haar verwoeste Sint Maarten van boven te bekijken. Terwijl ik beelden maak loopt ze ineens terug naar de (gehuurde) auto. Ze barst in tranen uit. Snikkend zit ze achter het stuur. Mijn hart breekt.

Dieudonnee en Justus Cooiman op Sint Maarten
Dieudonnee en Justus Cooiman op Sint Maarten

Dieudonnee ('door God gegeven') werd geboren op Curaçao en woonde afwisselend in Nederland en Sint Maarten. Terwijl de rest van haar familie in Nederland leeft, koos zij vijf jaar geleden voor Sint Maarten. De sfeer, het weer, het strand: dat is de magie van het eiland. Dat het soms iets minder goed georganiseerd is dan in Nederland neemt ze op de koop toe.

Het huis op orde krijgen zal haar wel lukken. Een dag goed schrobben en de vliegen verjagen en het huis is bewoonbaar. Haar huisbaas wil de ruiten snel vervangen en de waterleiding wordt gerepareerd. Maar dan? Hoe moet ze de zevenhonderd dollar huur per maand gaan betalen? Net als duizenden andere inwoners van Sint Maarten is Dieudonnee plots werkloos geraakt. De internationale universiteit waar ze werkte is voorlopig gesloten. De studenten volgen de lessen in Amerika. Op basisscholen gaf ze theater- en dansles, maar of daar nog geld voor wordt vrijgemaakt terwijl de schoolgebouwen hersteld moeten worden? De nachtclub waar ze ook werkte is met de grond gelijk gemaakt. De kans is klein dat de zaak wordt herbouwd. 

Dieudonnee kijkt uit over haar favoriete eiland
Dieudonnee kijkt uit over haar favoriete eiland

De komende weken redt ze zich wel. Ze heeft een kleine financiële buffer en kan altijd bij vrienden eten en drinken. Maar voor een werkloos bestaan heeft Dieudonnee te veel energie. En de schoorsteen moet roken. Als het echt niet gaat zal ze Sint Maarten (voorlopig) verlaten. Talloze andere inwoners van het eiland zijn haar al voorgegaan. Een goede vriendin woont op Curaçao. Wellicht dat ze daar werk kan vinden. En anders wordt het toch Nederland, maar liever denkt ze daar nog niet aan. Dieudonnee heeft zichzelf een deadline gegeven. Op 15 december moet ze een baan(tje) en voldoende inkomsten hebben. Op die dag wordt ze 32. Ik duim voor haar dat het lukt. We zullen haar strijd de komende weken blijven volgen.