brandpunt+

Reportage

De Alpen: 60 doden in 4 maanden en allemaal wandelaars

Aart Zeeman

Bart Ruijs

Aart Zeeman hangt aan een touw zes meter diep in een gletsjerspleet. Het is er nat en koud. Wanneer je hier per ongeluk invalt, smelt je door je lichaamswarmte steeds dieper naar beneden. De kans om dan nog gered te worden is bijzonder klein. Boven op de gletsjer brandt de zon. Daar is de Nederlander Stephan Wijnkamp met de Tiroler reddingsbrigade bezig om Aart weer omhoog te hijsen. “Zo Aart, nu voel je zelf eens hoe gevaarlijk dat is. Daar kom je zelf nooit meer uit”, zegt hij lachend.

Bekijk hier de reportage

Zeven uur bergwandelen

We filmen in Oostenrijk om de gevaren van de bergsport in beeld te brengen. In dit deel van de Alpen zijn de afgelopen vier maanden al meer dan zestig doden gevallen. Allemaal wandelaars. Aart Zeeman trekt samen met Stephan Wijnkamp het gebied in om de gevaren van het bergwandelen zelf te ervaren. Samen vertrekken ze uit Obergurgl op 1900 meter naar het Ramolshaus op 3000 meter. De tocht duurt officieel vier uur, maar wij doen er inclusief filmen zeven uur over.

Wanneer je hier per ongeluk invalt, smelt je door je lichaamswarmte steeds dieper naar beneden

Vermoeidheid leidt tot ongelukken

Bergwandelen is voor iemand die ongetraind is, bijzonder zwaar. Behalve de zwaartekracht die je bij iedere stap moet overwinnen, zijn er ook andere factoren die de vermoeidheid doen groeien. De zon die harder brandt, de lucht die steeds ijler wordt, en ook de grillige wisselende weersomstandigheden doen een duit in het zakje. Hoe zwaarder de tocht, hoe groter de kans op een ongeluk. De meeste ongevallen gebeuren aan het eind van de middag wanneer wandelaars de vermoeidheid toeslaat.  Een misstap is snel gemaakt en als je dan op een smal pad langs een afgrond loopt, is het snel met je gedaan. Ook Aart merkt aan het eind van de wandeling dat zijn concentratie vermindert. Gelukkig bereikt hij veilig de top.

Ik heb veel zwaargewonden en doden meegemaakt. Mensen zijn verrast, want het was toch een gewone wandeling?
Conny Wijnkamp, arts reddingsbrigade

Mee met de reddingshelikopter

Stephan is getrouwd met Conny die als arts bij een van de helikopterdiensten in de Alpen werkt. Ze heeft in deze tijd van het jaar haar handen vol aan mensen die in de bergen in nood zijn geraakt. Brandpunt vliegt met haar mee en pikt een vrouw op die gevallen is en waarschijnlijk haar enkel gebroken heeft. De wachtkamer van het dichtstbijzijnde ziekenhuis zit vol met wandelaars die eenzelfde lot is overkomen. Conny: “Ik heb veel zwaargewonden en doden meegemaakt. Mensen zijn verrast, want het was toch een gewone wandeling?”.

We rukken altijd uit, want je weet nooit of een situatie toch gevaarlijker is dan verwacht
Herbert Wolf, Alpinpolizei

Zestig doden in vier maanden

Het komt ook steeds vaker voor dat toeristen de hulpdiensten oproepen zonder dat daar voldoende reden voor is. Volgens Herbert Wolf van de Alpinpolizei van Oostenrijk hoort het er een beetje bij. Tirol draait om wandelen en bij wandelen gebeuren nu eenmaal ongelukken. “Maar we rukken altijd uit, want je weet nooit of een situatie toch gevaarlijker is dan verwacht”, aldus Herbert Wolf. In Oostenrijk zijn van de maand mei tot en met augustus meer dan zestig doden gevallen onder bergwandelaars.